Mike Burry: Câu chuyện của thiên tài đầu tư "lập dị", "đáng khinh" - TGN

Bây giờ ngẫm lại sẽ thấy bất cứ ai ở đầu bên kia của thương vụ CDS nầy quả là điên rồ, ngu ngốc. Ấy vậy mà từ tháng 6 đến tháng 7/2005, nửa tá các investment banks hàng đầu của Hoa Kỳ đều cho rằng gã bác sỹ mắt giả, mặt mũi kém nhạy bén tên Michael Burry mới là thằng ngu (?!) Ông là người đầu tiên sáng tạo ra loại giao dịch CDS nhà đất dạng nầy… Trong khi đang khoái chí, nào mà họ biết rằng Michael Burry đã “giả ngu ngơ”, thực chất từ rất lâu ông đã lựa chính xác những ngân hàng đầu tư có tình hình tài chánh tốt nhất phố Wall – những ngân hàng mà ông biết sẽ có đủ khả năng chi trả cho ông khi “thủy triều xuống” như Goldman Sachs, Bank of America, Morgan Stanley, Credit Suisse, Bear Stearns v.v Từ đó mới thấy rằng: lời khuyên “đừng khinh thường những kẻ tự đánh giá cao bản thân hắn” của ngài Roosevelt – cho dù thoạt nhìn hắn có ngu ngơ ra sao đi chăng nữa, quả thực là bài học đáng nhớ cho chúng ta…

Nhân vật trích từ ấn phẩm về “sự cô độc của nhà đầu tư giá trị đích thực”, kỳ XXIII, tháng 06.2019 vừa qua: https://newslettervietnam.com/an-pham-dau-tu-gia-tri-23/
Đặt mua ấn phẩm cũ TGN: https://newslettervietnam.com/dat-mua-an-pham-dau-tu/

Quý độc giả nào từng xem tác phẩm “The Big Short” lừng danh của ngài Michael Lewis và bộ phim cùng tên, ắt hẳn khó thể nào quên được nhân vật lập dị, khác người, ấy vậy mà lại thiên tài (genius) vô cùng trong việc nhìn ra trước đầu tiên đợt khủng hoảng nhà đất và các loại chứng khoán hóa cho vay thế chấp tại Hoa Kỳ: ông tên là Michael Burry (/ˈbɜːri/, “Mike Burry”, “ngài Burry”).

Ngoài ra, với bối cảnh nền kinh tế cả trong nước lẫn toàn cầu đang đi vào giai đoạn cuối chu kỳ sau 2 năm “quá tốt để có thể trở thành sự thật” 2017 & 2018, chúng tôi lại càng nhớ đến câu chuyện tiểu sử li kì và “cú bán khống vĩ đại” tràn đầy cảm hứng nầy của ngài Burry.

Không mất thời gian của quý độc giả hơn nữa, chúng ta sẽ cùng được xem lại hoàn cảnh ra đời, hành trình kiếm tìm đam mê và thành công vang dội của một vị bác sĩ trẻ tuổi luôn bị khinh thường, song luôn luôn cháy trong mình một niềm đam mê bất tận với lĩnh vực đầu tư…

 

Trích dẫn, lược dịch và bình luận thêm từ tác phẩm lừng danh “The Big Short” – Michael Lewis, 2010, cộng với hàng loạt các bài báo, thư gởi nhà đầu tư của ngài Michael Burry
(*) Những đoạn hội thoại, mẩu chuyện nhỏ thú vị của ngài Burry tại link: www.zerohedge.com/article/profiling-big-shorts-michael-burry
(**) Ngài Burry chia sẻ phương pháp đầu tư của mình qua những lá thư thường niên của quỹ Scion Capital: www.newslettervietnam.com/wp-content/uploads/2019/05/Scion-Capital-Letters.pdf

I. Niềm đam mê của một thiên tài “lập dị”

Sinh thành năm 1971 tại vùng ngoại ô yên bình San Jose, California – xa rời mọi thứ xô bồ của cái chốn Wall Street New York phồn hoa, ấy vậy mà cậu trai trẻ Michael Burry từ thuở tiểu học đã có niềm đam mê, tò mò lạ thường với thị trường tài chính.

Dù cha ông dạy rằng thị trường chứng khoán là một nơi lừa lọc và trộm cắp, ông vẫn bị cuốn hút vào hành trình đi kiếm tìm logic và chân lý. Ngài Benjamin Graham, thông qua quyển Security Analysis, 1934 nổi danh toàn cầu của ông, đã là một trong những người thầy gián tiếp đầu tiên của Burry. Ông kể lại: “Suốt những năm 1990s, tôi đã bị buộc phải tự cho mình là một nhà đầu tư giá trị, bởi vì lúc bấy giờ tất cả mọi người đều hành động điên rồ!”

Vì vậy, nếu sau nầy độc giả có con nhỏ và chúng ưa thích kinh doanh và những con số, đừng ngần ngại giới thiệu chúng với TTCK và triết lý đầu tư giá trị của ngài Graham, nếu được vậy, chúng tôi cho rằng khả năng rất cao một ngày nào đó chúng sẽ trở thành thiên tài sớm chừng…

Nhưng ngạc nhiên thay, hành trình của những nhà đầu tư thành công nhất hầu như chẳng bao giờ theo một đường thẳng cả. Dù thông minh, lanh lợi, nhưng từ nhỏ, Mike Burry đã bị mất một mắt bên trái – khiến ông lúc nào cũng phải đeo một con mắt thủy tinh giả (khá giống với ngài Charlie Munger khi về già).

Ngoài ra, ông còn bị hội chứng tự kỷ và tránh giao tiếp xã hội (Asperger syndrome). Những khó khăn nầy đã khiến quá trình trưởng thành của Mike Burry gặp trắc trở, và ông quyết trở thành một bác sỹ để giúp nhiều bệnh nhân như mình. Một quyết định nghề nghiệp chúng tôi cho là rất cao cả…

Từ đó, ông học trường Y khoa Vanderbilt School of Medicine, sau đó thực tập phẫu thuật tại khoa Thần kinh học (neurology), Viện Y Khoa Stanford suốt những năm đầu 20 tuổi.

Dù vậy, trong những năm học tập và làm việc trong ngành Y ấy, ngọn lửa đam mê đầu tư của ông dường như vẫn chưa bao giờ tắt. Cuối 1996, lúc ông 25 tuổi, trực ca ở Viện vào buổi tối rảnh rỗi, ổng mở máy tính lên, tham gia các diễn đàn chứng khoán một cách hào hứng. Ông lập ra một mục nhỏ (threads) về đầu tư giá trị trên diễn đàn techstocks.com, đặt nick name của mình là Dr. Mike – khẳng định mình là một bác sỹ đam mê đầu tư.

Thoạt đầu, những kẻ trong giới tài chánh lao vào sỉ vả ông, mạt sát ông rằng “một thằng bác sỹ thì biết gì về thị trường mà nói?!” Ông vẫn bình thản, kiên trì học tập từ ngài Graham, Buffett và nhiều nhà đầu tư giá trị khác thêm để phản biện lại những gã nầy. Dần dà, ông làm chủ được các cuộc thảo luận; hơn nữa, ông nhận ra rằng dường như những quỹ đầu tư lớn cũng bắt đầu để ý đến ông và những khuyến nghị của ông. Họ đang kiếm được rất nhiều tiền từ “một gã bác sĩ vô danh”.

Ông làm hăng say như một cái máy. Ngày trực ca 16 tiếng, có nhiều ca phải mổ, bắt đầu từ nửa đêm 12:00, Mike Burry viết blog đến tận 3 giờ sáng suốt từ cuối năm 1996 đến 1998, đến độ nhiều nhà quản lý quỹ lừng danh từ Fidelity, Morgan Stanley bắt đầu “follow” ông. Họ phải thốt lên rằng: “Chẳng hiểu anh ta lấy đâu ra thời gian để làm nữa. Nhưng anh ta là một nhà đầu tư giá trị thực thụ giữa bong bóng dot-com điên rồ nầy. Thị trường giảm, nhưng anh ta tăng 50%. Anh ta phát hiện ra những khuôn mẫu mà không ai nhìn ra được. Thật tuyệt vời!”

Một dịp đặc biệt năm 1999, Burry chỉ trích quỹ Vanguard của ngài Jack Bogle rằng: đầu tư vào ETF của ông tại đỉnh bong bóng dot-com nầy sẽ cho ra kết quả tệ hại 10 năm sau (và sự thực đúng là như vậy). Ngài Bogle tức quá, thuê hẳn một đội luật sư bảo Burry phải dừng lại. Lúc nầy, Burry mới ngộ ra rằng: “Ồ! Người ta quả thực đọc đến blog của tôi nhiều đến thế!”

Song làm việc quá cật lực đã ảnh hưởng đến sức khỏe của ông. Trong một lần thực hiện ca mổ phức tạp, do kiệt sức, Burry đã thiếp ngủ trong lúc đứng mổ(*), không những vậy, ông còn té sầm vào túi oxy thở của bệnh nhân. Sau vụ đó, cả đội Viện Y Khoa đuổi cổ ông ra, giận dữ khôn cùng. Ông đã phải giữ thế “ngàn cân treo sợi tóc” quá lâu. Ông phải quyết định thay đổi nghề nghiệp của mình…

II. Quỹ Scion Capital. Phương pháp đầu tư giá trị của Mike Burry

  • Thành lập quỹ đầu tư Scion Capital

Năm 2000, lúc Mike Burry 29 tuổi, ông quyết định bỏ ngang việc học Y để trở thành bác sĩ, và thành lập quỹ Scion Capital của riêng ông dựa trên tên gọi của một quyển sách mà ông ưa thích từ thuở thiếu niên.

Có thể nói không ai trong gia đình và bạn bè của ông hiểu được quyết định điên rồ nầy. Với 145 nghìn mỹ kim nợ vay từ các chương trình Y dang dở, 45 nghìn mỹ kim tiền thừa kế từ bố ông, loanh quanh đâu đó 50 nghìn mỹ kim nữa từ mẹ ông và 3 người anh em trai, thực ra ông đang âm đến 50 nghìn mỹ kim tài sản ròng. Ấy vậy mà ông lại đi lập quỹ riêng, chẳng có bằng cấp gì trong tay, ngoài cái nick name Dr. Mike đầy tự hào trên diễn đàn. Tự nhiên hoàn cảnh nầy lại làm chúng tôi nhớ đến hoàn cảnh của ngài Chris Gardner, lúc ông chuyển từ nghề y sang môi giới chứng khoán, và bị vợ mình mạt sát thậm tệ như thế nào… (https://newslettervietnam.com/hanh-trinh-muu-cau-hanh-phuc-cua-ngai-chris-gardner/)

Song ngài Michael Burry đã quyết định nghe theo trái tim (heart) của mình. Dù bắt đầu với số vốn ít ỏi, không đủ sống, ông được một chân viết lách cộng tác cho hãng báo MSN Money, lấy ngắn nuôi dài. Mặt khác, ông quảng cáo quỹ Scion Capital của mình tích cực trên Internet – nơi mà ông không phải đi giao du (socialize) dạng Dale Carnegie – thứ mà ngài Buffett làm tốt hơn ông nhiều… Từ đó mới thấy ông nhận thức rất rõ điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, để từ đó mà phát huy rất thông minh.

Đỉnh điểm, ngài Jack Bogle đáng kính của quỹ Vanguard, trong một lần muốn “rửa hận” từ vụ Burry chỉ trích trước, đã châm chọc quỹ Scion rằng: “Ngành quỹ đầu tư là một ngành bị kiểm soát kém, lại lấy phí cao. Thử nhìn quỹ Scion Capital xem, được khởi nghiệp bởi gã bác sĩ Michael Burry sau 3 năm Thần kinh học. Hắn ta bắt đầu 100% chỉ bằng tiền của mình, hình như vẫn đang đi gọi thêm vốn thì phải…” Nào mà ngài Bogle đâu biết rằng ông vừa châm chọc một quỹ đầu tư thuộc hạng thành công nhất trong giai đoạn 2000s của Hoa Kỳ, thứ mà chúng tôi sẽ bàn sau.

Cuối cùng, Thần May Mắn đã gõ cửa với ông. Trong một lần nhấc máy, ông nhận được một cuộc gọi từ một ông lớn về đầu tư giá trị – đó chính là quỹ Gotham Capital của ngài Joel Greenblatt – một nhà đầu tư giá trị xuất chúng và một tác giả tuyệt vời. Chúng tôi khá ưa thích cả hai quyển The Little book that beats the market, 2006 và quyển You can be the stock market genius, 1999 của ông, đều chứa đựng những bài học rất đơn giản song lại vô cùng hữu hiệu.

Vừa nghe giọng Burry, ngài Greenblatt đã phải thú ngay rằng ông đã chờ ngày mà Burry nghỉ ngành Y từ rất lâu, ông rất muốn hợp tác với Burry nhiều năm qua bởi vì thi thoảng, ý tưởng của Burry đã giúp quỹ Gotham Capital của ông kiếm được khá nhiều tiền. Greenblatt mời Burry bay đến New York. Vốn là một người lập dị từ trước đến nay, lần đầu tiên được mời trịnh trọng, Burry đã phải khổ sở vận một bộ comple đắt tiền nhất, để rồi vào văn phòng Gotham Capital và được tiếp bởi những người mặc áo phông và quần thể thao (?!) Và cuộc trao đổi tiếp theo cũng có phong cách tương tự:

Greenblatt: “Chúng tôi sẽ đầu tư cho anh 1 triệu mỹ kim.”

Burry: “Hả?”

Greenblatt: “Chúng tôi muốn mua 25% cổ phần tại quỹ hedge fund của anh với giá 1 triệu USD”

Burry: “Thật chứ? Sau thuế!”

Greenblatt: “Thật!”

Sau nầy ngẫm lại, Burry chẳng hiểu sao miệng ông lại thốt lên từ “sau thuế”, song ông biết rằng tại khoảnh khắc ấy: ông vừa nhận được lời đề nghị biến ông trở thành triệu phú chỉ trong một ngày (định giá quỹ ông 4 triệu USD với khoản rót vốn của Gotham), một lời đề nghị đã biến cuộc đời ông sang trang mới…

Mà thực ra, Mike Burry không hề biết rằng đó là lần đầu tiên ngài Joel Greenblatt làm một thương vụ thuộc hạng “mạo hiểm” như thế. Ngài Greenblatt giải thích rằng: “Anh ta rõ ràng là một chàng trai tài giỏi xuất chúng và không có nhiều trường hợp tương tự như vậy.”

Một thời gian sau cuộc gặp gỡ kỳ lạ đó, ông tiếp tục nhận được cuộc gọi từ công ty bảo hiểm White Mountains – điều hành bởi ngài Jack Byrne, một người bạn thân của ngài Warren Buffett và là người đã vực dậy GEICO năm 1975 – Burry bắt máy: “Chúng tôi không biết anh đang muốn bán cổ phần.”

Ngay sau đó, Burry nhận được 600 nghìn mỹ kim từ White Mountains để lấy số cổ phần nhỏ hơn và 10 triệu mỹ kim cam kết rót vốn quản lý. Hóa ra hãng bảo hiểm nầy cũng quan sát ông rất kĩ, một nhân viên trong đó vô cùng thích thú với ông: “Điểm hấp dẫn nhất với chúng tôi đó là việc anh ta là một bác sĩ nội trú thần kinh. Anh ta làm cái điều chết tiệt đó (đầu tư, viết blog) khi nào vậy?”

  • Phương pháp đầu tư giá trị của Mike Burry:

(còn tiếp kỳ 2)

Saigon, đăng lại ngày 11.09.2019, bởi Team S.A.F.E – Golden Newsletter Vietnam

TGN_S.A.F.E Team

Đội biên tập S.A.F.E

View all posts

1 comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

  • Mình tính EPS của VEA ra có 5.5k trong khi thấy các bạn tính là 7.5k. Không biết có phải mình nhầm không?

    Nếu minh nhầm thì giải thích giúp mình cách tính ra 7.5k nhé.

    Nếu mình ko nhầm thì VEA còn hấp dẫn không?

    Thanks

Đặt mua ấn phẩm

error: Content is protected !!