@Lời khuyên của ngài Philip Fisher trích trong Ấn phẩm cũ kỳ 28: https://newslettervietnam.com/an-pham-dau-tu-gia-tri-28/
Đặt mua lại các ấn phẩm đầu tư giá trị đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam – TGN: https://newslettervietnam.com/dat-mua-an-pham-dau-tu/
@Ngài Philip Fisher, chương “Five More Don’ts For Investors”, quyển Cổ phiếu thường và Lợi nhuận phi thường, năm 1957: “Cổ phiếu luôn là đối tượng đáng bận tâm nhất của những nhà đầu tư có trí tưởng tượng xa vời. Trí tưởng tượng của chúng ta thường bị ảnh hưởng bởi những cuộc chiến tranh/căng thẳng chính trị thời hiện đại. Kết quả là mỗi khi trên thế giới có xung đột dẫn đến nguy cơ chiến tranh, hoặc chiến tranh thực sự xảy ra, cổ phiếu là đối tượng bị bán tháo mạnh nhất tại mọi mức giá. Và trái ngược thay, đây lại là một trong những hiệu ứng tâm lý ít có ý nghĩa logic về mặt tài chính nhất.
Bất cứ người tử tế nào đều cảm thấy run sợ trước cảnh tượng giết chóc hàng loạt và đau khổ được gieo rắc lên mỗi gia đình bởi chiến tranh. Nỗi sợ hàng loạt công trình bị phá hủy bởi bom đạn, thuế quan tăng lên kinh ngạc, sự can thiệp của Chính phủ vào các doanh nghiệp lấn át mọi tư duy kinh doanh thông thường của chúng ta. Khi con người chúng ta phải sống trong tình trạng căng thẳng như vậy, rất khó để ta nhận thấy được những tác động tích cực của kinh tế đang diễn ra…
Đối với mỗi lần nỗi sợ chiến tranh xảy đến, hầu như kết quả đều như vậy. Chỉ trừ một trường hợp của Thế Chiến 2 năm 1939, còn lại tất cả các cuộc chiến như WWI, Chiến tranh bán đảo Triều Tiên, Chiến tranh dầu mỏ Trung Đông 1970s, Chiến tranh Iraq 2000s (@S.A.F.E: chúng tôi thêm vào), v.v – TTCK Hoa Kỳ đều giảm mạnh xuống một cách đáng kể. Hơn nữa, ít nhất 10 lần trong 22 năm qua (1958), tin tức khắp nơi trên thế giới về những xung đột có nguy cơ gây ra chiến tranh đều làm cổ phiếu dò đáy, và để rồi sau đó tăng lên những đỉnh cao mới sau khi nỗi sợ chấm dứt như chưa từng có chuyện gì xảy ra!
**************************
Vậy thì điều gì mà những nhà đầu tư cá nhân đã bỏ qua khiến họ phải bán tống bán tháo cổ phiếu bất chấp quy luật bất thành văn rằng cổ phiếu sẽ luôn tăng mạnh sau khi chiến tranh kết thúc? Họ quên rằng cổ phiếu là giấy chứng cổ phần với giá thị trường được niêm yết bằng tiền giấy (quoted in money)!
Chiến tranh hiện đại, hay xung đột vũ trang, đều khiến các Chính phủ phải gia tăng in tiền để mua sắm quốc phòng vì tiền thu nhập từ thuế không thể nào đủ để chi trả mọi chi phí được! Điều nầy dẫn đến lượng cung tiền tăng vọt, và từng đồng đô la Mỹ sẽ mất giá đáng kể sau khi chiến tranh kết thúc. Vì vậy, phải cần rất nhiều đồng USD để mua lại số cổ phiếu trước đây được niêm yết với giá rẻ mạt.
Nói cách khác, chiến tranh luôn luôn làm đồng tiền mất giá. Và việc bán tống bán tháo cổ phiếu trước nỗi sợ xung đột chiến tranh, để rồi đi vào nắm giữ tiền mặt là một trong những quyết định tài chính điên rồ (extreme financial lunacy) nhất mà chúng ta thường làm! Thực ra ta chỉ việc hành động một cách ngược lại (*). Nếu một nhà đầu tư có dự định mua một cổ phiếu triển vọng và nỗi sợ chiến tranh (war scare) khiến thị trường “dập” cổ phiếu nầy tơi tả, anh ta nên bỏ qua tâm lý dè dặt của mình và bắt đầu nên mua vào. Đây chính là lúc lượng tiền mặt dự trữ là thứ nên được kém ưa chuộng nhất.
Tuy nhiên, ở đây dấy lên câu hỏi khá khôn ngoan: Nên mua nhanh như thế nào? Liệu rằng cổ phiếu còn giảm xuống bao xa? Nếu như nỗi sợ chiến tranh vẫn chỉ là nỗi sợ mà không phải chiến tranh thực sự, không có cách nào để biết được tâm lý thị trường sẽ đi về đâu. Nếu như xung đột thực sự xảy ra, tất yếu thị trường sẽ còn giảm sâu hơn nữa. Do đó, một giải pháp là khi nỗi sợ bao trùm, một nhà đầu tư khôn ngoan không nên mua 100% danh mục, mà nên mua từ tốn với quy mô tăng dần khi giá ngày càng giảm sâu. Nếu chiến tranh thực sự xảy ra, anh ta nên dồn hết lượng tiền mặt tích lũy và mua nhanh chóng.
Tuy nhiên, anh ta hãy chắc chắn rằng mình đang đầu tư vào những doanh nghiệp thiết yếu đến mức sản phẩm/dịch vụ của chúng vẫn có nhu cầu tồn tại ngay cả trong thời kỳ chiến tranh (chẳng hạn như hàng tiêu dùng, vật liệu, logistics, sản xuất, tài chính, v.v) hoặc những doanh nghiệp có cơ sở vật chất có thể chuyển đổi được để phục vụ cho chiến tranh. Rất nhiều doanh nghiệp hiện nay có thể đạt được yêu cầu linh hoạt đó nếu chiến tranh thực sự xảy ra.
Lí do để mua cổ phiếu trong chiến tranh, hay trước nỗi sợ chiến tranh, không phải bởi vì chiến tranh sẽ làm lợi cho các cổ đông của doanh nghiệp Hoa Kỳ. Nó chỉ đơn thuần bởi vì khi tiền giấy ngày càng giảm giá, thì giá cổ phiếu, thứ được niêm yết bởi chính những đồng tiền giấy ấy, hầu như sẽ luôn luôn ngày càng tăng trưởng mạnh mẽ ngay sau đó…”
**************************
P/S: Chúng tôi vẫn giữ nguyên lập luận cách đây non một tháng (https://tinyurl.com/bd58nzyh) rằng nếu năm nay mục tiêu GDP tăng trưởng +10% được thực hiện đúng như ý chí của Bộ Chính Trị (Politburo), xác suất cao (>65%) rằng năm 2026 nay tiếp tục là một năm kỷ lục nữa của TTCK Việt Nam, với rất nhiều điều có thể kỳ vọng khi nhiều chính sách tiền tệ & tài khóa sẽ được mở ra ở giai đoạn nửa cuối năm (2H-2026), cùng với triển vọng nâng hạng thị trường bởi tổ chức MSCI, cùng việc nhiều DN lớn đầu ngành tiếp tục mở rộng lợi thế cạnh tranh của mình bằng những quyết định chiến lược đúng đắn vào những ngành nghề tiềm năng trong dài hạn.
TPHCM, một chiều Thứ Sáu ngẫu hứng giữa sự bi quan tột độ trong giới đầu tư, một lần nữa, ngày 27.03.2026, Ban biên tập TGN
Add comment